xì xụp

Một em bé xì xụp ăn bát cháo nóng.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Húp (thức ăn lỏng, như canh, cháo) một cách phát ra tiếng động: "xì xụp" mô tả hành động ăn uống có chủ ý hoặc vô tình tạo ra âm thanh "xụp xụp" khi hút chất lỏng vào miệng, thường mang sắc thái dân dã, gần gũi.
   • Ăn uống một cách hối hả, không kiểm soát âm thanh: "xì xụp" cũng chỉ cách ăn uống vội vàng, không giữ phép lịch sự, đặc biệt khi ăn các món như bún, phở, cháo.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Anh ấy ngồi xì xụp bát cháo nóng hổi. (Anh ấy húp cháo phát ra tiếng động khe khẽ.)
  • Đừng xì xụp canh như thế, mất lịch sự lắm. (Không nên húp canh phát ra tiếng động lớn, vì thiếu tế nhị.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xì xà xì xụp" (dạng láy, nhấn mạnh sự lặp lại): húp nhiều lần, liên tục phát ra tiếng động.

  • Cả bàn ăn xì xà xì xụp húp bún bò Huế. (Mọi người cùng húp bún liên tục, tạo thành âm thanh rộn ràng.)

• "xì xụp như vịt" (so sánh dân gian): ăn uống ồn ào, thô tục.

  • Nó xì xụp như vịt, chẳng ai muốn ngồi cùng bàn. (Cách ăn của nó ồn ào đến mức mọi người tránh xa.)

Biến thể và từ gần giống

• Húp (động từ): ăn chất lỏng bằng cách đưa miệng vào và hút.

  • Húp một hơi hết bát cháo. (Uống cháo nhanh bằng cách hút.)

• Nhâm nhi (động từ): uống hoặc ăn chậm rãi, thưởng thức — trái nghĩa với "xì xụp" (vội vàng, ồn ào).

  • Bà cụ nhâm nhi tách trà nóng. (Bà uống trà từ từ, nhẹ nhàng.)

Từ đồng nghĩa

• Ộp ẹp: âm thanh phát ra khi ăn nhai không kín miệng.
• Chùn chụt: tiếng hút, mút mạnh, thường dùng cho trẻ em bú sữa.
• Sụt sịt: tiếng hít mũi hoặc ăn uống phát ra âm thanh ướt át.

Thành ngữ liên quan

• Xì xụp cả bàn: cả nhóm cùng ăn uống ồn ào, vui vẻ.
  • Ngày Tết, cả nhà xì xụp cả bàn bánh chưng. (Mọi người cùng ăn bánh chưng một cách tự nhiên, không câu nệ.)